وقتی شاخص کل در یک هفته بیشتر از ۷ درصد رشد میکند، یک سؤال خیلی طبیعی پیش میآید:
آیا بیشتر سهمهای بازار هم واقعاً رشد کردهاند، یا فقط چند شرکت بزرگ شاخص را بالا بردهاند؟
برای جواب دادن به این سؤال، در نوکسا فقط به عدد شاخص نگاه نکردیم. بازده ۶۵۱ سهم فعال و وضعیت ۴۴ صنعت را بررسی کردیم تا ببینیم این رشد چقدر در خودِ بازار پخش شده است.
نتیجه جالب بود: این هفته فقط شاخص سبز نبود؛ بخش بزرگی از بازار واقعاً با آن همراه شد.
بیشتر سهمها واقعاً رشد کردند
از ۶۵۱ سهمی که بررسی کردیم:
- ۵۷۶ سهم هفته را با بازده مثبت تمام کردند.
- ۷۱ سهم بازده منفی داشتند.
- ۴ سهم تقریباً بدون تغییر بودند.
یعنی ۸۸.۵٪ سهمها مثبت بودند؛ یا سادهتر:
تقریباً ۹ سهم از هر ۱۰ سهم این هفته رشد کردند.
اما فقط مثبت بودن سهمها مهم نیست. ممکن است تعداد زیادی سهم فقط چند دهم درصد رشد کرده باشند و در ظاهر بازار سبز دیده شود.
برای همین یک قدم جلوتر رفتیم و مقدار رشد سهمها را هم بررسی کردیم.
از ۶۵۱ سهم:
- ۲۲۰ سهم بیش از +۱۰٪ رشد کردند.
- ۱۹۳ سهم بین +۵٪ تا +۱۰٪ بازده داشتند.
- ۱۶۳ سهم بین صفر تا +۵٪ رشد کردند.
در مجموع ۴۱۳ سهم، یعنی ۶۳.۴٪ بازار، بیش از ۵٪ رشد کردند.
پس داستان این هفته فقط «سبز بودن تابلو» نبود. بخش بزرگی از سهمها رشد قابلتوجهی را تجربه کردند.
رشد فقط در چند صنعت محدود نماند
اگر رشد بازار فقط در یکی دو گروه اتفاق افتاده بود، هنوز نمیشد آن را یک حرکت فراگیر دانست.
اما داده صنایع هم تصویر مشابهی نشان میدهد.
از ۴۴ صنعت بررسیشده، در ۴۲ صنعت تعداد سهمهای مثبت بیشتر از سهمهای منفی بود.
یعنی در حدود ۹۵.۵٪ صنایع، کفه سهمهای مثبت سنگینتر بود.
این نکته مهم است؛ چون نشان میدهد رشد این هفته فقط مربوط به چند گروه پرطرفدار یا چند سهم شاخصساز نبوده است.
یک نشانه مهم دیگر هم داریم.
بازده هفتگی شاخص کل:
+۷.۲۹٪
میانگین بازده ۶۵۱ سهم:
+۷.۱۶٪
و میانه بازده سهمها:
+۷.۰۶٪
این سه عدد به هم خیلی نزدیکاند.
میانه یعنی اگر بازده تمام سهمها را از کم به زیاد مرتب کنیم، سهمی که وسط این فهرست قرار میگیرد حدود ۷.۰۶٪ رشد کرده است.
پس رشد شاخص کل، فاصله زیادی با چیزی که بخش بزرگی از سهمهای بازار تجربه کردند نداشت.
آیا فقط غولهای بورس شاخص را بالا بردند؟
شرکتهای بزرگ طبیعتاً اثر بیشتری روی شاخص کل دارند. به همین دلیل یک سؤال دیگر را هم بررسی کردیم:
اگر ۱۰ شرکت بزرگ بازار را جدا کنیم، آیا تصویر بقیه بورس عوض میشود؟
میانگین بازده ۱۰ شرکت بزرگ بازار در این هفته:
+۷.۰۰٪
میانگین بازده ۶۴۱ سهم دیگر:
+۷.۱۷٪
میانه بازده ۱۰ شرکت بزرگ:
+۶.۶۹٪
میانه بازده بقیه بازار:
+۷.۰۹٪
یعنی حتی وقتی بزرگترین شرکتهای بورس را جدا میکنیم، تصویر کلی بازار تغییر زیادی نمیکند.
بزرگها رشد کردند؛ اما بقیه بازار هم تقریباً همپای آنها بالا آمد.
با این حال، یک نکته ظریف وجود دارد.
اینکه رشد بازار فراگیر بوده، به این معنی نیست که همه سهمها اثر یکسانی روی شاخص کل داشتهاند.
۵ نماد اول از نظر اثر مثبت روی شاخص، در مجموع ۴۱.۴٪ از کل اثر مثبت را ساختهاند.
اگر تعداد را به ۱۰ نماد برسانیم، این سهم به ۵۲.۴٪ میرسد.
فملی و فارس هم بهتنهایی حدود ۲۹.۴٪ از مجموع اثر مثبت روی شاخص را به خود اختصاص دادهاند.
پس دو واقعیت همزمان درست است:
شرکتهای بزرگ هنوز اثر زیادی روی عدد شاخص دارند؛ اما رشد این هفته فقط به آنها محدود نبود.
نتیجه نوکسا: رشد این هفته فراگیر بود
حالا میتوانیم به سؤال اول مقاله جواب روشنتری بدهیم.
شاخص کل در این هفته حدود ۷.۳٪ رشد کرد و دادههای بدنه بازار هم این حرکت را تأیید میکنند:
- ۸۸.۵٪ سهمها بازده مثبت داشتند.
- در ۴۲ صنعت از ۴۴ صنعت، تعداد سهمهای مثبت بیشتر بود.
- میانه بازده سهمها به +۷.۰۶٪ رسید.
- بقیه بازار حتی با کنار گذاشتن ۱۰ شرکت بزرگ، بهطور میانگین +۷.۱۷٪ رشد کرد.
بنابراین میتوان گفت:
رشد این هفته فقط روی عدد شاخص دیده نشد؛ بخش بزرگی از خود بازار هم در آن شریک بود.
البته این نتیجه درباره هفتهای است که تمام شده و به معنی تضمین ادامه رشد در هفته بعد نیست.
هدف این تحلیل پیشبینی بازار نیست؛ میخواهیم بفهمیم چیزی که روی شاخص میبینیم، واقعاً در بدنه بازار هم اتفاق افتاده یا نه.
دفعه بعد که شاخص سبز شد، این ۴ سؤال را بپرس
برای فهمیدن وضعیت بازار، لازم نیست فقط به بالا یا پایین رفتن شاخص کل اکتفا کنیم.
دفعه بعد که شاخص رشد قابلتوجهی داشت، این چهار سؤال ساده کمک میکنند تصویر دقیقتری داشته باشیم:
- چند درصد سهمهای بازار واقعاً مثبتاند؟
- سهم میانی بازار چقدر رشد کرده است؟
- چند صنعت با رشد بازار همراه شدهاند؟
- چند سهم بزرگ، بخش اصلی رشد شاخص را ساختهاند؟
اگر جواب این چهار سؤال را کنار هم بگذاریم، خیلی بهتر میتوانیم تشخیص دهیم که رشد بازار فراگیر بوده یا فقط روی عدد شاخص دیده میشود.
این دقیقاً همان نوع نگاهی است که در نوکسا دنبال میکنیم؛ اینکه فقط یک عدد را نشان ندهیم، بلکه دادههای مختلف بازار را کنار هم بگذاریم تا تصویر سادهتر و قابلفهمتری از اتفاقات بورس داشته باشیم.
برای دنبال کردن بازار در طول هفته میتوانید در نوکسا از بخشهای بازار امروز، بازدهی نمادها و شاخصها، تأثیر بر شاخص و نقشه بازار استفاده کنید و ببینید وضعیت بازار از چند زاویه مختلف چه تغییری کرده است.
روش بررسی: بازده ۶۵۱ سهم فعال و دارای داده قابل مقایسه، از قیمت پایانی تعدیلشده آخرین روز معاملاتی قبل از شروع هفته تا پایان معاملات ۴ شهریور ۱۴۰۵ محاسبه شده است. صندوقها، اوراق، اختیارها، گواهیها، حقتقدمها و سایر ابزارهای غیرسهامی در این بررسی وارد نشدهاند. بررسی صنایع نیز بر پایه ۴۴ صنعت موجود در همین مجموعه انجام شده است.